Það var einu sinni sá tími þegar menn töluðu um hestöfl, tog og aksturseiginleika. En það er liðin tíð. Nú er það skjástærðin. „Hvað er hann stór?“ spyr vinurinn, og þú heldur í sekúndu að hann sé að tala um eitthvað allt annað.
Svo bætist við annað vandamál, margir geta bara ekki látið snjallsímana vera meðan þeir eru að aka og eru þá með tvo, jafnvel þrjá dýnamíska skjái sem trufla athyglina ásamt því að vera aka – sem er orðið að aukaatriði.
Nei nei — hann er að tala um skjáinn. 15 tommur? 17 tommur ? Snýr hann að ökumanni? Er hann OLED? Styður hann Netflix?
Velkomin í tíðarandann þar sem menn mæla sjálfsmynd sína í tommum.
Það er eitthvað bráðskondið við fullorðna menn, sem áður gátu skipt um kúplingu í bílskúrnum, sem sitja nú hundstressaðir úti í umferðinni að reyna að finna hvar í fjandanum er hægt að kveikja á miðstöðinni. Þrjár fingrahreyfingar, eitt swipe til vinstri, tveir smellir, svo inn í „Climate submenu“ — og á meðan er bíllinn kominn hálfur yfir á næstu akrein.
„Ég var næstum búinn að keyra á hann… en ég náði að setja sætishitann á level 3,“ segir hann stoltur.
Þetta er orðið eins og tölvuleikur. Þú ert ekki lengur að keyra bíl — þú ert að reyna að finna stillingar í á skjá sem einhver hönnuður í Kaliforníu ákvað að væri „clean“. Clean, já — eins og sjúkrahúsherbergi án rúmsins. Nema að þú ert kannski á 90 km hraða á Reykjanesbrautinni.
Og það magnaðasta við þetta allt saman er að þessi skjákerfi skipta nánast engu máli í raunverulegum akstri. Þú þarft ekki 17 tommu snertiskjá til að komast frá Kópavogi niður í bæ. Þú þarft stýri, pedala og smá athygli. Restin er meira og minna aukaatriði sem þú notar þegar þú ert stopp — ef þú nennir.
Og samt hafa bílaframleiðendur kynnt bíla sína eins og þetta sé hjartað í bílnum. „Nýr 2026 módel — með stærri skjá!“ Frábært. Getur hann beygt? Hemlar hann? Hvernig er fjöðrunin? Nei, nei — það skiptir minna máli. Skjárinn er með er stóra málið.
Svo er hitt: þessi kerfi eldast hraðar en mjólk í sól. Bíll sem er kannski fjögurra til fimm ára gamall er allt í einu með „gamalt interface“.
Það er ekki mikið um Rivian bíla hér á landi – en þeir eru með stóra skjái í mælaborðinu.
Uppfærslur hætta kannski, kerfið hægir á sér og allt í einu situr þú uppi með risastóran iPad sem hegðar sér eins og Windows Vista á slæmum degi. Við vitum náttúrlulega ekkert hvernig þetta verður – en hver veit?
Á meðan eru gömlu takkarnir — þessir sem allir voru svo spenntir að losna við — ennþá að gera nákvæmlega það sem þeir áttu að gera. Þú finnur þá án þess að horfa. Þeir virka alltaf. Þeir frjósa ekki, uppfærast ekki og biðja þig ekki um að samþykkja nýja „terms and conditions“ áður en þú mátt kveikja á útvarpinu.
Þekktasta dæmið um takkalausa hönnun er að sjálfsögðu Tesla.
Kannski erum við að nálgast ákveðinn hring. Þar sem menn vakna einn daginn, pirraðir eftir að hafa reynt að lækka í miðstöðinni með þremur smellum á meðan þeir voru næstum búnir að keyra aftan á vörubíl, og hugsa: „Af hverju er ekki bara takki fyrir þetta?“
Buick Riviera frá 1986 hafði snertiskjá fyrstur bíla.
Og þá, eins og fornleifar úr betri heimi, lifna takkarnir við aftur. Ekki af því að þeir séu „retro“ eða „cool“ — heldur af því að þeir virka.
