Þú finnur flottan bíl úti í Þýskalandi. Réttan lit, rétta vél og loksins eitt eintak með öllum búnaðinum sem þú vildir. Verðið gengur upp og bíllinn er kominn heim áður en þú ert búinn að læra á alla takkana.
Svo kviknar viðvörunarljós.
Þú hringir í umboðið hér heima. Þar kannast menn vel við þessa bíla, en svo kemur setningin: „Við fluttum þennan bíl ekki inn.“ Það getur vel verið rétt. En hvað þýðir það fyrir þig? Þar með er málið ekki endilega búið.
Það fyrsta sem þarf að átta sig á er hverju þú ert að óska eftir. Er þetta bilun sem á að fara í verksmiðjuábyrgð? Öryggisinnköllun? Eða vantar þig einfaldlega verkstæði til að gera við bílinn gegn greiðslu? Svarið getur verið ólíkt eftir því hvert erindið er.
Verksmiðjuábyrgð
Ef bíllinn er enn í verksmiðjuábyrgð og hún gildir á Íslandi á hann almennt að fá þjónustu samkvæmt ábyrgðinni, þótt annar aðili hafi flutt hann inn. Evrópsku reglurnar eiga meðal annars að tryggja að kaupandi geti fengið viðgerð í ábyrgð þótt bíllinn hafi verið keyptur hjá viðurkenndum söluaðila í öðru landi innan EES. FÍB bendir á að hægt sé að leita til umboða hér heima vegna slíkrar ábyrgðar. Umboðið getur því almennt ekki hafnað gildri kröfu um viðgerð í ábyrgð eingöngu með þeim rökum að það hafi ekki selt bílinn.
Orðið ábyrgð getur þó falið í sér sitthvað. Bíll getur verið með verksmiðjuábyrgð, sérstaka framlengingu frá seljanda eða viðbótartryggingu. Þetta eru ekki endilega sömu réttindin. Þú færð heldur ekki sjálfkrafa allan pakkann sem fylgir bílum seldum af íslenska umboðinu. Upprunalegu skilmálar bílsins skipta máli.
Brimborg skýrir þetta á vef sínum: fyrirtækið þjónustar bíla sem aðrir hafa flutt inn, en eigin framlengd ábyrgð fylgir þeim ekki sjálfkrafa. Það þarf að kanna sérstaklega hvað framleiðandinn ábyrgist. Þetta er dæmi um fyrirkomulag hjá einu umboði, svo alltaf þarf að skoða skilmála viðkomandi bíls.
Frá USA
Svo er það bíllinn frá Ameríku. Hann getur verið af sama merki og sá sem stendur í sýningarsalnum hér heima, en ábyrgðin getur verið bundin við annan markað. Brimborg bendir sérstaklega á þetta varðandi suma bíla frá Bandaríkjunum og Kanada. Bandarískur bíll verður ekki sjálfkrafa kominn með evrópska ábyrgð þótt hann hafi verið keyptur af seljanda í Danmörku. Þess vegna er gott að láta fletta bílnum upp eftir VIN-númerinu, verksmiðjunúmerinu, áður en gengið er frá kaupunum.
En hver á þá að svara fyrir bílinn ef hann reynist gallaður? Byrjaðu á þeim sem seldi þér hann. Íslenska umboðið tekur ekki sjálfkrafa yfir skyldur annars seljanda. Hér skiptir líka máli hvort íslenski innflytjandinn seldi þér bílinn sjálfur eða tók aðeins að sér að finna hann og flytja hann inn fyrir þig. Í seinna tilvikinu getur þú þurft að sækja málið til seljandans erlendis. FÍB hefur bent sérstaklega á þennan mun. Það borgar sig að vita hver stendur hinum megin við kaupsamninginn.
Innkallanir
Innkallanir eru svo sér á báti. Þá þarf að kanna hvort framleiðandinn hafi kallað einmitt þennan bíl inn til lagfæringar og hver geti sinnt henni. Ekki láta þar við sitja að bíllinn hafi komið með öðrum innflytjanda. Neytendastofa bendir eigendum sérinnfluttra bíla á að leita upplýsinga hjá umboðinu eða eftir öðrum leiðum. Hún varar líka við því að bílar frá öðrum markaðssvæðum sjáist ekki endilega í íslensku innköllunargáttinni. Það að bíllinn finnist ekki í leitinni þýðir því ekki endilega að engin innköllun sé í gangi.
Þegar kemur að venjulegri viðgerð utan ábyrgðar er staðan önnur. Það er ekki sjálfgefið að umboð geti tekið að sér hvaða verk sem er á öllum útfærslum bíla merkisins. Verkstæðið getur þurft sérstök tæki, þekkingu eða varahluti fyrir bíl sem var ætlaður öðrum markaði. Þarna er eðlilegt að biðja um skýrt svar: Hvað er það nákvæmlega sem verkstæðið getur ekki gert? Þarf sérstakan búnað, bíður það eftir varahlut eða er verið að hafna bílnum eingöngu vegna þess hver flutti hann inn? Það eru ólíkar skýringar og synjun þarf að meta út frá aðstæðum.
Taki verkstæðið að sér viðgerðina ber það ábyrgð á sinni vinnu. Það þarf að vinna faglega og láta þig vita ef verkið stefnir í að verða mun dýrara en þú máttir reikna með. Það að bíllinn sé sérinnfluttur breytir engu þar um.
Viðhald sé framkvæmt
Þú þarft heldur ekki sjálfkrafa að fara með bílinn í hver einustu olíuskipti hjá umboðinu til að verksmiðjuábyrgðin haldi gildi. Reglurnar vernda líka val þitt á öðrum verkstæðum. Viðhald þarf þó að vera rétt unnið og varahlutirnir að uppfylla viðeigandi gæðakröfur. Ef bilunin stafar af slæmri viðgerð eða lélegum varahlut getur viðgerð vegna þeirrar bilunar fallið utan ábyrgðar. Geymdu því reikningana og þjónustusöguna. Þá geturðu sýnt fram á hvernig bílnum hefur verið haldið við.
Ef þú færð nei hjá umboðinu skaltu biðja um ástæðuna skriflega. Þá kemur betur í ljós hvort deilt er um ábyrgðina, viðhaldið, uppruna bílsins eða getu verkstæðisins. Takist ekki að leysa ágreining við íslenskan seljanda eða verkstæði getur málið átt erindi til kærunefndar vöru- og þjónustukaupa, eftir því hvort það uppfyllir skilyrði hennar. ECC Ísland getur aðstoðað vegna neytendaviðskipta við fyrirtæki í öðru ESB-ríki, Noregi eða Bretlandi.
Fyrir þá sem eru enn að skoða bíla erlendis er einfaldasta ráðið þetta: Sendu umboðinu VIN-númerið áður en þú kaupir. Fáðu staðfest hvað gildir um ábyrgð og hvaða þjónusta er í boði. Það er miklu þægilegra að fá þau svör meðan bíllinn stendur enn í auglýsingunni en þegar hann stendur bilaður í innkeyrslunni.
Heimildir
Framkvæmdastjórn ESB um samkeppnisreglur bílgreinarinnar — FAQ, 27. ágúst 2012, sérstaklega spurning 5 á bls. 4
FÍB um bílakaup erlendis í gegnum þriðja aðila — 25. maí 2021
Reglugerð nr 1273/2012 — Innleiðing reglugerðar ESB nr. 461/2010 á grundvelli EES-samningsins
Brimborg um ábyrgð bíla — Kaflinn um ábyrgðarviðgerðir og innkallanir bíla sem aðrir fluttu inn
Lög um neytendakaup nr 48/2003 — Einkum 1., 18., 27. og 35. gr.
Neytendastofa um öryggisinnköllun bifreiða — Tilkynningar, innköllunargátt og bílar frá öðrum markaðssvæðum
Lög um þjónustukaup nr 42/2000 — Einkum 1., 4.–6. og 9.–16. gr.
Viðbótarleiðbeiningar framkvæmdastjórnar ESB — Samræmd útgáfa 17. apríl 2023, sérstaklega 69. mgr.
Kærunefnd vöru- og þjónustukaupa — Skilyrði og takmarkanir á meðferð mála
ECC Ísland — Skilyrði fyrir aðstoð vegna viðskipta yfir landamæri
Miðað við neytendaviðskipti og heimildir skoðaðar 9. nóvember 2026. Skilmálar og aðstæður hvers bíls geta verið mismunandi.
