Við sem erum leikmenn og horfum á og fylgjumst með mótorsporti og spjöllum um það á kaffistofum í vinnunni og heima vitum sjaldnast mikið um keppendur og ætla ég aðeins að skyggnast bak við og kynnast einum manni betur.
Kristján Finnbjörnsson er sonur Finnbjörns Kristjánssonar sem er þekktur sem Daddi á Kryppunni en Kryppan var Volvo P544 árgerð 1964. Finnbjörn sem ungur maður smíðaði þennan bíl keppti á honum í sandspyrnu og kvartmílu með frábærum árangri og þannig byrjar sagan í raun því frá fjögurra ára aldri fór Kristján með föður sínum upp í skúr og upp á braut til að fylgjast með föður sínum keppa.
Fyrir ungan dreng þá hefur þetta mótandi áhrif sem skýrir sig sjálft í þessu viðtali.
Hvernig byrjaði þetta?
Minn bílaáhugi hefst í raun þegar ég sem ungur drengur að fara með pabba upp í skúr og upp á kvartmílubraut eitthvað um fjögurra fimm ára aldur og þannig kemur áhuginn.
Þú ert einn af þremur systkinum hvernig raðast það upp og hvað heita systkini þín?
Við erum þrjú systkinin og er ég elstur fæddur 1972 næst er Magnús Finnbjörnsson fæddur 1980 og svo Karólína Finnbjörnsdóttir fædd 1984.
Segðu mér frá hvernig þetta þróast?
Já eins og ég segi þá fór ég oft með pabba í skúrinn sem hann leigði með félögum sínum og þeir kölluðu Búkkastaði, sem voru tveir staðir, fyrst var það á Melabraut í Hafnarfirði neðri hæð þar sem VHE er í dag og við Helluhraun í gömlu vörubílastöðinni. Svo var það að fara á keppnirnar, það eru þónokkrar minningarnar frá þessum tíma t.d. gistum við í tjaldi fyrir austan í Ölfusi þegar verið var að keppa í sandspyrnu, þar stýrði ég bíl í fyrsta sinn Pálmi Helgason átti Novu sem ég fékk að stýra þegar henni var keyrt um sandinn í Ölfusi.
Eins er mjög minnisstætt að fá að sitja í Kryppunni á Reykjanesbrautinni á leiðinni heim af kvartmílubrautinni.
Þetta var á þeim árum þegar bíllinn var orðinn númerslaus og hann því dreginn en eitt skiptið var spottinn tekinn úr eftir að komið var inn á Reykjanesbrautina rétt við Vallahverfið í minningunni man ég að það voru engin keppnissæti í bílnum heldur bara þessi orginal mjúku sæti og þegar pabbi gaf í þá dregst ég bara upp í sætið þar til var slegið af inngjöf þetta var mikil upplifun fyrir mig heyra og finna hávaðan og lætin í bílnum, svo þegar inn í Hafnarfjörð var komið þá passaði það að löggan beið eftir okkur við Flatahraunið.
Var þá spottinn kominn í bílinn?
Já hann var kominn í bílinn og ætli pabbi hafi ekki bara fengið föðurlegt tiltal frá lögreglu reikna ég með.
En áður en þetta var þá var bíllinn notaður sem heimilisbíll mér var skutlað til dagmömmu og svoleiðis á honum.
Hvað er pabbi þinn gamall?
Hann er fæddur 1955 hann varð sjötugur núna í janúar.
Hann hefur þá verið um tvítugt á þessum árum?
Já hann og mamma voru sautján ára þegar þau eiga mig.
En hvaðan eruð þið ættuð?
Pabbi er frá Bolungarvík og mamma hafnfirðingur.
Já, ok er það þá þess vegna sem þú sækir svona vestur?
Já svona í og með en mér hefur alltaf þótt mjög gaman að ferðast bæði innan og utanlands enda eitt af mínum áhugamálum og við gert mikið af því að ferðast um Ísland.
Nú hefur þú alist upp við þetta bílasport allan þennan tíma og hver var þá þinn fyrsti bíll?
Það hefðu nú ekki allir foreldrar samþykkt það en minn fyrsti bíll er hérna í skúrnum og er þessi Willys 1955 sem er hér í pörtum eins og þú sérð og ég er að dunda mér við að gera upp en ég kaupi hann 16 ára gamall.
Ég kaupi þennan bíl af Hjörleifi Hilmarssyni rallýkappa. Pabbi hjálpaði mér og studdi mig í að kaupa þennan jeppa, jeppinn kostaði aðeins meira en ég hafði náð að safna með vinnu hjá Eimskip og sölu á skellinöðru sem ég átti en pabbi lánaði mér það sem upp á vantaði,en þegar ég kaupi þennan jeppa þá var hann í orginal lengd og breidd en kominn með V8 Chevrolet 350 kúbika vél, veltibúri, körfustóla og vökvastýri.
Hvernig skellinöðru áttir þú?
Ég átti Hondu MT 1981
Var eitthvað búið að keppa á þessum bíl?
Já það var eitthvað búið að keppa á honum, fyrri eigendur höfðu keppt á honum.
Ég sé að þú ert að smíða bílinn upp, þú ert kominn með gorma á hann allan hringinn og töluvert breytt frá orginal. Hvað ætlarðu þér með þennan bíl á þetta að vera keppnisbíll áfram?
Nei ég hætti að keppa á honum 1992, ég fór í mína fyrstu keppni á þessum bíl 1989 þá búinn að vera með bílpróf í fjóra mánuði.
Hvar var sú keppni haldin?
Það var sandspyrna sem haldin var á Ölfusi. Það atvikaðist nú þannig að maður átti þennan jeppa og menn sem höfðu verið í torfærunni höfðu tekið eftir því og vildu fjölga keppendum og voru að spyrja hvort ég vildi ekki koma og keppa í torfæru en ég vildi það ekki á þessum tímapunkti. Svo fer að ég ákvað að prófa að keppa í sandspyrnu og leita til þessara manna sem hafa verið að tala við mann um lán á dekkjum fyrir sandspyrnuna. Þar kom Sturla Jónsson og sagði, „minnsta mál vinur” og lánaði mér dekk.
Þannig byrjaði þetta og ég fer í að undirbúa jeppann fyrir þessa keppni, bíllinn var á orginal hásingunum, felguflangsinn að aftan var boltaður á öxulinn með ró og það var hægt að taka hann af.
Ég átti auka flangsa sem kom sér vel því felgurnar á dekkjunum frá Stulla voru 6 gata og ég boraði þá auka flangsana út í þeirri deilingu. Pabbi átti Hilux þannig að ég notaði afturdekk af Hiluxnum undir jeppann hjá mér og ég keyri hann austur að Ölfusi. Ég keppti í útbúnum jeppaflokk og eftir daginn þá enduðum við í úrslitum á móti Guðbergi Guðbergssyni á Jeepster.
Og hvernig fór það?
Guðbergur vann fyrstu ferð og ég seinni ferðina og þá þurfti eina ferð í viðbót til að fá fram úrslitum. Í seinustu ferðinni þá verð ég dáldið stressaður og fer of framarlega og slekk ljósin í jóltrénu og set gírstöngina í bakk og bakka en gleymi að sleppa henni þegar ég dreg gírstöngina að mér. Svo kom að því að fara að stað og ég set gírstöngina fram í fyrsta gír að ég hélt, set svo vélina í 6000 snúninga og sleppi kúplingunni ég fór ekkert af ráslínunni því gírkassinn var í bakkgír en það brotnaði allt í tætlur í gírkassanum. Mitt hlutskipti var því annað sætið.
Svo um 1990 kynntist ég Ragnari Páli Jónssyni og Sigurði Þór Jónssyni og fleirum, þeir voru búnir að vera að aðstoðarmenn í torfæru í götubílaflokki. Ragnar leiðir mig inn í þennan heim og kynnir mig fyrir Sigga, og um haustið 1990 þá ákvað ég ásamt þeim að fara að keppa í torfæru sumarið 1991 og þeir yrðu aðstoðarmenn mínir ásamt bræðrum sínum.
Til að þetta gæti allt gengið upp og að koma bílnum á allar keppnirnar sem þurfti, þá vann ég ásamt fleirum fyrir Sigga um veturinn við smíði á kassa á flutningabíl en hann var með flutningabíla.
Og minn hlutur var að Siggi mundi ferja jeppann á allar keppnir og milli landshluta sem hann gerði og gott betur. Þannig að vorið 1991 keppi ég í minni fyrstu torfæru sem var í Grindavík.
Nú langar mig að spyrja þig að einu sko þú varst í sandspyrnu áður, þurftir þú að breyta bílnum til að fara í torfæruna eða?
Já en áður en þegar ég fer á bílnum í torfæruna þá var ég búinn að velta bílnum nokkrum sinnum hér innanbæjar og strauja niður grindverk í norðurbænum ásamt ýmsum öðrum bernskubrekum sem að pabbi og fleiri þurftu að greiða úr fyrir manni.
Eftir þessi bernskubrek þá fórum við pabbi í að teygja á bílnum sem sagt færa afturhásingu aftar og framhásingu framar en bíllin var á fjöðrum eins og tíðkaðist á þessum tíma.
Við settum Scout hásingar undir til að auka sporvíddina og dekkin voru stækkuð upp í 38,5 tommu nylon mudder. Þegar ég fer að keppa í torfæru þá voru komin 36 tommu radial dekk á markaðinn og ég náði í einn gang af svoleiðis dekkjum um vorið 91.
Á þessum tíma hvar var hægt að kaupa svona dekk?
Bílabúð Benna seldi Mudder dekk. Þegar jeppinn var orðinn klár í fyrstu keppni þarna um vorið 91 og ég á heimleið frá Kópavogi, var ég tekinn af lögreglunni í Hafnarfirði fyrir of hraðan akstur en ég gaf aðeins of hraustlega í frá ljósunum í Garðabæ upp hæðina að Engidalnum í Hafnarfirði og missi prófið. Sviptur á staðnum og bíllinn tekinn af mér.
Lögreglan ætlaði að sjá sjálf um að keyra jeppann inn á stöð en þeir áttu í einhverjum vanda með að keyra jeppann þannig að ég var beðinn að fara með lögreglumanninum í jeppanum.
Þegar komið var á lögreglustöðina í Hafnarfirði á Flatahrauni þá kyrrsettu þeir jeppann, þannig að það var bara ekkert annað að gera en að labba heim. Þar varð ég að játa syndir mínar, hvað ég hafi verið að gera, Pabbi fór strax í gírinn hvernig átti að leysa þetta og setti sig í samband við Sýslumanninn í Hafnarfirði og lagði bara málið á borðið fyrir sýslumanninn.
Þetta væri staðan, að strákurinn hans ætti að keppa í torfæru eftir viku og búinn að missa prófið og málið snérist þá um það hvort strákurinn fengi að keyra bílinn í torfærukeppnum á tímabilinu svo hann geti staðið við sína samninga.
Hér var ég kominn með kostunaraðila á bílinn og átti að mæta í keppnina og það varð úr miðað við reglur sem voru þá að ég fékk uppáskrifuð bréf í möppu með A4 blöðum og á hverju og einu blaði sem var undirritað og stimplað af sýslumanni var akstursleyfi í viðkomandi keppnum þann tíma sem ég var próflaus á tímabilinu. Sýslumanni þótti ekkert rangt við það að veita akstursleyfi inni á lokuðu svæði. Þannig byrjaði nú torfæruferillinn. Ég keppi fyrstu keppni í Grindavík, svo í sandspyrnu á Hrauni í Ölfusi, Akureyri og Hellu með þessi leyfisbréf.
Hvernig gekk í þessum keppnum?
Ég held það hafi gengið nokkuð vel miðað við hve margir voru að keppa á þessum árum. Ég held ég hafi verið sá yngsti að keppa á þessum árum. Ég komst á verðlaunapall í einni keppni það var á Hellu torfærunni var í öðru sæti þar og svo fjórði og fimmti í einhverjum keppnum. Þetta endar þannig að við vorum jafnir að stigum á Íslandsmótinu, ég og Gunnar Pálmi í lok sumars.
Þá voru reglurnar þannig að náð var í árangur úr fyrstu keppni þegar menn voru jafnir og honum gekk mun betur þar en mér, þannig að hann varð fjórði og ég fimmti á Íslandsmótinu.
Mannstu svona sirka hverjir voru að keppa á þessum tíma?
Já já, svona nokkurn veginn. Ég var að keppa við Gunnar Pálma, Davíð Sigurðsson, Steingrím Bjarnason, Þórð Gunnarsson, Guðmund Sigvaldason, Ragnar Skúlason, Guðbjörn Óskarsson, Þorstein Einarsson og Rögnvald bónda að austan og einhverja fleiri góða en þetta eru þeir sem ég man eftir í augnablikinu. Þetta var í götubílaflokki og í þessum flokki mættu yfirleitt 10 til 15 bílar í keppni á þessum árum. Þetta voru flest allt Willys jeppar nema Ragnar Skúlason var á Jeepster.
Allir bílar voru með veltibúr sem var orðinn skylda. Það voru sett net í hliðar og toppinn en þá voru ekki komnar neinar handólar eða hálskragar. Þetta voru svona beisik reglur jú, maður var í körfustól og fjögurra punkta belti.
Haustið 1991 prófuðum við að keyra á ofaná vatni það var gert á Sandkluftarvatni fyrir ofan Þingvelli þetta var á sama tíma og Árni Kóps ætlaði á jeppa út í Viðey.
Sem gekk ekki upp eða hvað?
Árni reyndi það aldrei en hann og fleiri prófuðu fleytingar á Sandkluftarvatni.
Voru ekki einhverjir sem reyndu þetta á sjó?
Jú Gunnar Pálmi fyrir austan.
Heldurðu að þetta sé erfiðara á sjó en í vatni?
Þetta snýst fyrst og fremst um hraða og ekki gott ef það gárar á vatnsfletinum. Við vorum þarna á tveimur jeppum og ef þeir fóru báðir útá vatnið á sama tíma þá sukku þeir mun fyrr niður vegna öldugangs.
Þetta snýst þá líka um það að vera á spegilsléttu?
Það er betra. Þegar við prófuðum þetta, þá var það við bestu aðstæður að mínu mati, aðkoman að vatninu slétt og góð. Þannig var hægt að fara úti á 160-170 km/klst.
Þegar þið sukkuð í vatnið var ekkert mál að ná þeim upp?
Nei nei vatnið var aðgrunnt og mesta dýpi kannski 70 sm. og botninn nokkuð góður þó einhver drulla, en við gátum bara keyrt okkur upp úr. Margir hafa sagt: hann keyrir bara á botninum! En það var ekkert svoleiðis nema ef bíllinn sykki, enda er það hraðinn sem heldur bílnum á floti.
En á hvernig dekkjum voruð þið við þessar tilraunir?
Ég var á 36” radial mudder, án aflauka og á númerum.
Hvenær hættir þú svo í torfærunni?
Það var árið 1992. Ég keppi í Jósepsdal 92’ og Akureyri 92’, velti illa í báðum þessum keppnum og bíllinn ónýtur eftir Akureyri.
En þú hefur geymt hann?
Já að sjálfsögðu þetta var aleigan á þessum árum og bíllinn nýskveraður fyrir 92’ tímabilið.
Hvað kallarðu eyðilagður, var allt ónýtt, grind og boddý?
Já það var allt illa farið eða ónýtt, bíllinn var til sýnis á bílasýningu KK 1992. Hann var allur snúinn og skakkur, skúffan ónýt á honum og veltibúrið gengið til en þetta var til að sýna fram á mikilvægi öryggisbúnaðar í akstursíþróttum.
Hvernig fór þetta með skrokkinn?
Ekki vel.
Áttu eitthvað í því enn?
Ég veit alltaf af því reglulega, það er bara svoleiðis, ég velti mjög harkalega í Jósepsdal og varð meðvitundarlaus í bílnum eftir veltuna og var því fluttur á spítala til eftirlits og skoðunar.
Svo líður bara of stutt á milli keppna því næsta keppni var eftir tvær vikur á Akureyri og tíminn þangað til fór í lagfæringar á jeppanum. Og á Akureyri velti ég tvisvar, fer kollhnís afturfyrir mig í fyrri veltunni og í þeirri seinni rúlla ég niður ansi bratta hlíð.
Var engin hræðsla eftir þetta?
Nei það var það nú ekki þá enda var maður ungur. Maður sér það í dag að það hefði verið betra að hugsa aðeins lengra en nefið nær, en stundum er það að keppnisskapið eða ákefð fær mann til að reyna meira en bíllinn getur.
Þú hættir 1992 og hvað gerist þá, bara eitthvað hlé eða?
Já þannig séð, Siggi var kominn með jeppa og var byrjaður að keppa og ég var með honum í því. Ég var með í aðstoðarliði hjá Sigga til 2001.
Hvenær hætti pabbi þinn að keppa?
Pabbi keppir síðustu keppnina í október 1982, hann byrjaði að keppa 1976 eða 1977 í sandspyrnu og fyrstu kvartmílukeppninni 1979.
Hvenær byrjar þú svo í Kvartmílunni?
Við byrjum að endursmíða Volvoinn (Kryppuna) árið 2000. Þá erum við saman í því, pabbi og við bræðurnir.
Var það af hvatningu frá ykkur bræðrunum eða frá pabba ykkar að endursmíða bílinn?
Það blundaði alltaf í pabba að gera þetta en mig minnir að það hafi verið gengið á eftir honum með að selja bílinn, en hann vildi ekki selja hann. Ég veit ekkert hvort það hafi haft einhver áhrif en ég var búinn að biðja hann um að selja ekki bílinn þegar ég var gutti, og um árið 2000 förum við í það að endursmíða bílinn og því lauk 2004. Þá var bíllinn orðinn gríðarlega flottur en það var stutt gaman.
Hvað er það sem gerist?
Við bara missum bílinn út í hraun á æfingu upp á kvartmílubraut pabbi var á bílnum og bíllinn eyðileggst.
Hættir hann þá að keppa?
Nei þetta er bara svipað og í hestamennsku ef þú dettur af baki þá ferðu bara aftur á bak sem fyrst. Og það var það sem pabbi gerði hann kaupir aðra kryppu frá USA. Sú kom veturinn 2005 og við tókum allt nothæft úr gömlu og færðum á milli og er það kryppan hans í dag.
Hvenær byrjar þá þú að keppa í kvartmílu?
Ég fór fyrstu ferðina í kvartmílu á Hondu MT skellinöðru og gekk ágætlega minnir mig, allavega geymdi ég í mörg ár bikar sem Íslandsmeistari í skellinöðru flokki.
Við hjónin kaupum svo Novuna 2005. Þá var bíllinn 8 cyl 350 cubic small block 3ja gíra með bekk frammí, bara plein orginal bíll. Ég græja hann svo veturinn 2006 set í hann 12 bolta afturhásingu og uppfæri bremsur, og fyrsta keppnin á bílnum var 2007 í GF flokki.
Þá kepptum við pabbi í sama flokki. Það er skemmtileg minning.
Ég sé að þú hefur ekki þurft að breyta hjólskálum neitt að aftan!
Mig langaði að sjá hvað maður kæmist langt með bílinn án þess að stækka hjólskálar, það er orginal staðsetning á blaðfjöðrum og blaðfjaðrirnar sjálfar eru orginal. Bíllinn er á 26×8.5 afturdekki með 4.10 drifhlutfalli en ég er búinn að smíða allt í kringum þetta, fóðringar og annan búnað í kringum fjaðrirnar.
Eins er framfjöðrun og stýrisbúnaður uppfært. Hjólspyrnur eru aftermarket og stýrismaskínan vék fyrir tannstangarstýri. Þessi breyting gerir alla vinnu við bílinn auðveldari.
Upphaflega átti þetta að vera bíll sem væri hægt að rúnta á og kaupa ís en það breyttist mjög fljótlega. Ég smíðaði í hann 383 Sbc og 2 gíra powerglide árið 2014 og skipti svo um vél 2022.
Þá fór í hann núverandi vél sem er 406 cid. Þessi bíll er útbúinn til að keyra í sec flokki sem heitir K/C og er með 9.9 sek tímamark. Bílinn er búinn að keyra best 9.60@223 km/klst í 1/4 mílu og 6.0@185 í 1/8 mílu.
Þessir tímar eru teknir með 120 hp nitro, besti tíminn án nitro er 10.35@213 km/klst í 1/4 mílu og 6.58@169 km/klst, bestu 60 ft eru 1.38 sec með nítró en 1.47 sec án nítró þessir tímar eru teknir með 383 vélinni.
Jökull sonur minn hefur keppt á bílnum bæði hér á KK brautinni og svo á Akureyri og hann á bestu tímana sem náðst hafa á bílnum.
Besti árangur Jökuls var á Akureyri í götuspyrnu í 8cyl+flokki þar náði hann öðru sæti eftir harða keppni við öfluga mótherja. 2018 varð ég Íslandsmeistari í 9.90 flokki og 2021 vann ég götuspyrnuna á Akureyri. Þetta er svona það sem stendur upp úr af þeim sigrum sem náðst hafa á bílnum í gegnum tíðina.
Þá er þessu viðtali lokið, það vill svo skemmtilega til að ég hef unnið með tveimur af meðlimum Finnbjörnsson Racing en það var í Stálvík fyrir mörgum árum sem ég vann með Finnbirni (Dadda) og svo núna í seinni tíð Kristjáni syni hans á farartækjaverkstæðinu í Ísal.
Mér þykir vænt um að hafa kynnst þessum mönnum og get staðfest skoðun mína á því að báðir þessir menn hafa klárlega fæðst með verkfærin í höndunum. Ég þakka fyrir mig.
Gísli Birgir Gíslason
