Umferðaröngþveiti skapaðist þegar fjöldi gangandi vegfarenda og ökumanna góndi upp í loft eins og „dáleiddar hænur“. Umferðin var stopp á meðan bandarísk flugsveit lék listir sínar yfir Reykjavíkurflugvelli.

Þetta var í júlímánuði árið 1965. Þá var í lagi að bregða á leik við Reykjavíkurflugvöll án þess að glundroði og uppþot yrði í borgarstjórn. Listflugsveit bandaríska flotans, Bláu englarnir (Blue Angels), var í fyrsta leiðangri sínum um Evrópu og var á leiðinni á flugsýninguna í París.

Úr Evrópuferðinni 1965. Ljósmynd/AerobaticTeams.net

Sveitin sýndi listir sínar yfir Reykjavíkurflugvelli af því tilefni en fresta þurfti sýningunni þann 7. júlí „vegna þess að skýjahæð var of takmörkuð. Flugfélag íslands [sem stendur að heimsókn flugsveitarinnar] vann að því allan seinnipartinn í gær að fá dvöl sveitarinnar framlengt um einn dag og tókst sam komulag um það í gærkvöldi,“ sagði í Alþýðublaðinu þann 8. júlí 1965.

Úr Alþýðublaðinu þann 8. júlí 1965.

Veðurskilyrði voru betri í Reykjavík daginn eftir og biðu borgarbúar spenntir eftir tilkynningu í hádegisútvarpinu þann 8. júlí um sýningartíma. Jú, klukkan 18:30 átti flugsveitin að fljúga yfir Reykjavíkurflugvöll.

Skoðuðu undrið út um bílgluggann

Laugardaginn 10. júlí birtist í Vísi stórkostlega skrifuð lýsing á sýningunni, eða öllu heldur lýsing á áhorfendum. Vitna ég hér í Vísisgreinina:

„Stundvíslega klukkan 18:30 litu þúsundir Reykvíkinga nær samstundis til lofts er tvær af „Tiger" vélum Bláu Englanna komu fljúgandi úr sitt hvorri áttinni niður að Fossvogi og skildu eftir sig tígulegan reykjamökk. Þá stuttu stund er þær nálguðust hvor aðra jókst spenna áhorfenda, unz þær mættust yfir Fossvogi þutu svo burt hver frá annarri og veltu sér þrjár veltur,“ sagði þar.

Hitaveitutankarnir sjást ef vandlega er rýnt. Ljósmynd/Vísir

„Flestir voru staddir á Öskjuhlíðartoppnum þegar sýningin hófst, en margir höfðu ekki komizt leiðar sinnar og urðu að láta sér nægja að skoða undrið út um bílgluggann, staddir í umferðarkös á Hringbrautinni.“ Þó að ljósmyndirnar af umferðinni séu fáar má þó glögglega sjá að hún var þétt og höfðu bílstjórar ekki svigrúm til að færa sig hænufet.  

Undarlegar tilfinningar

„Þegar vélarnar mættust fyrst hafa eflaust einhverjir fengið fyrir hjartað, en útlitið átti eftir að verða svartara,“ stóð í greininni og svo kom þessi líka stórgóða lýsing á andrúmsloftinu:                                     

„Þeim leið til dæmis ekki vel í Nauthólsvíkinni er þeir sáu allt í einu eina þotuna koma hljóðlaust úr sólarátt fljúga út á hlið og stefna beint á áhorfendaskarann.

Nokkrir öskruðu en ein kona þó allra hæst, þótt flugmaðurinn bjargaði sér burt með þrumugný á síðasta augnabliki.
Unglingsmaður nokkur hafði staðið stífur og hrærður yfir þessu afreki og sagði ekki annað en „Djöfullinn, maður", þegar engillinn sveif frá.

Stór hópur manna var samankominn úti í „eyjunni" á miðjum flugvellinum og minnti helzt á dáleiddar hænur, er þeir sveigðu höfuðið háttbundið og jafnt.“

Óhemjulegt safn blótsyrða

Ekki kemur fram hver skrifaði svona skemmtilega en hafi einhver um það hugmynd væri gaman að fá af því veður. En áfram hélt snilldin:

„Og þúsundirnar í Öskjuhlíðinni bærðu höfuðin sem stör í vindi.

Óhemjulegt safn lýsingarorða og blótsyrða mettuðu loftið — nú fer maður loks að skilja hvernig umhorfs hefur verið þegar flugvél flaug fyrsta sinn yfir Reykjavík.

Þegar líða tók á sýninguna voru ýmsir komnir með hálsríg og jafnbrátt sem amerísku þotuflugmennirnir höfðu komið voru þeir horfnir. Stutta stund var sem menn væru eilítið vankaðir, en áttuðu sig síðan og hófst þá síðari hluti ævintýrsins.“

Skjáskot/Vísir
Sýningin sjálf var nokkuð löng, eða hátt í 20 mínútur. Það sem tók við að sýningu lokinni var ekki nálægt því eins áhugavert og englarnir.

Bílflautuþjóðkór varð til

„Eitthvað gekk mönnum illa að koma sér burtu og virðulegir góðborgarar með hatta sátu óþolinmóðir í bílum sínum og neyttu síðasta úrræðis þess bílstjóra, er lent hefur í kös, að þeyta flautuna sem fastast.

Þegar fjórir bílar höfðu leikið flautukvartett um stund smitaði hljómlistaráhuginn og æ fleiri tóku undir. Bílstjórarnir mynduðu „bílflautuþjóðkór" og léku létt lög fyrir þá sem voru svo heppnir að mæta aðeins á Iðunnarskóm [sjá mynd fyrir neðan] og gátu því skotizt allar torfærur á tveim jafnfljótum.      

Auglýsing úr blaði frá 1938

Í þrjá stundarfjórðunga eftir lok sýningarinnar var umferðarkerfi borgarinnar ekki á réttum kili. En fáir létu það á sig fá, því það er ekki á hverjum degi, sem slík hersveit kemur í heimsókn. Er Bláu Englarnir höfðu lokið sýningunni yfir Reykjavík héldu þeir til Keflavíkur og gerðu þar nokkuð sem marga hefði fýst að sjá: þeir lentu allir samtímis, sex flugmenn á jafn mörgum þotum.“

Yfir Lundúnum í júlí 1965. Ljósmynd/BlueAngels.org

Þannig greindi blaðamaður Vísis frá þessari einstöku sýningu en þess má til gaman geta að í þessari sömu reisu flugsveitarinnar til Evrópu voru sambærilegar sýningar í Finnlandi, Danmörku, Hollandi og á Englandi. Aðalatriðið var þó sýningin í París en lesa má nánar um ferðina sem farin var í júlí 1965 á vef flugsveitarinnar.                        

Var þetta áhugavert að þínu mati? Þá gætu þessar greinar höfðað til þín :

„Gullfaxi með nýstárlegan farm“

Woodstock og umferðaröngþveitið mikla

Þegar Ölfusárbrúin brast

Hvað finnst þér, lesandi góður? Smelltu hér til að skapa umræður við Facebookfærslu þessarar greinar! Og endilega láttu þér „líka“ við okkur á Facebook til að missa ekki af fréttum úr bílaheiminum.

Sett inn
18/6/2022
í flokknum:
Bílasagan

Fleiri fréttir úr flokknum:

Bílasagan

skoða allt

Skráðu þig á póstlistann okkar
Fáðu nýjustu greinarnar í pósthólfið þitt

Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form.